Kantoorgebruiker heeft in de toekomst meer vierkante meters per persoon nodig

Bron: Savills Nederland

De kantoorgebruiker heeft in de toekomst meer vierkante meters per persoon nodig, op korte termijn door social distancing en op lange termijn door de verandering van de rol van het kantoor, aldus IJsbrand Brunger, Head of Leasing Amsterdam bij Savills in Nederland. Hij doet deze uitspraak n.a.v. het verschenen onderzoeksrapport ‘The Netherlands Market in Minutes – Q3 2020’. Volgens dit rapport bedroeg de totale daling van het opnamevolume in de eerste helft van dit jaar slechts 10% (H1 2020 t.o.v. H1 2019).

Met name de relatief kleine categorie ‘overig’, waarbinnen onder andere leisure, hotels en horeca onder vallen, liet de grootste daling zien (-56%). Van de meer traditionele categorieën zoals kantoren, retail en bedrijfsruimte (inclusief logistiek), daalde alleen de kantorenopname (-17%). Opvallend is dat de kantorenopname in het eerste kwartaal nog een toename liet zien van zien (+26%). Vanaf het tweede kwartaal zakte de vraag (tijdelijk) weg, met het dieptepunt in mei. Vanaf dat moment lijkt de markt zich enigszins te herstellen hetgeen vooral te zien is door de stijging van het aantal flexibele huurcontracten dat werd gesloten (+117%) in juli ten opzichte van april.

Het nieuwe, nieuwe werken

Ondanks de huidige verminderde gebruikersactiviteit op de Nederlandse vastgoedmarkt verwacht Savills dat de vraag naar kantoorruimte niet structureel afneemt. Thuiswerken was pre Corona al ingebed in de Nederlandse werkcultuur; circa 26% werkte al regelmatig thuis en 14% werkte structureel thuis. Hiermee is Nederland één van de koplopers op thuiswerkgebied. In de totale Eurozone werkte slechts 6% structureel thuis.

IJsbrand Brunger, Head of Leasing Amsterdam bij Savills in Nederland, licht toe: “Er wordt veel gesproken over de effecten van thuiswerken op de vraag naar kantoorruimte. De Nederlandse kantorenmarkt is al (gedeeltelijk) ingericht op thuiswerken, waardoor de impact op de vraag naar vastgoed minder disruptief zal zijn in ons land. Daarnaast heeft iedere gebruiker in de toekomst meer vierkante meter per persoon nodig, op korte termijn door social distancing en op lange termijn door de verandering van de rol van het kantoor. De effecten van thuiswerken op de vraag naar kantoorruimte zullen naar verwachting beperkt zijn in Nederland in vergelijking tot andere Europese landen.”

De retailmarkt en de bedrijfsruimtemarkt lieten een vrij stabiel beeld zien ten opzichte van vorig jaar. Tijdens het dieptepunt van de lockdown viel de vraag binnen deze sectoren tijdelijk helemaal weg. Beiden sectoren hadden een dermate goed eerste kwartaal en een gedeeltelijk herstel in Q2, waardoor het opnamevolume van H1 2020 op stabiliseerde op een gelijkwaardig niveau als dat van 2019. Binnen de bedrijfsruimtemarkt waren grote verschillen waarneembaar. De logistieke sector presteerde iets minder sterk met een opnamedaling van 22%. Binnen deze sector kon de sterke groei van e-commerce de vraaguitval binnen segmenten zoals automotive & fashion, niet opheffen.

Jordy Kleemans, Head of Research & Consultancy bij Savills in Nederland, concludeert: “Al met al heeft COVID-19, binnen de gebruikersmarkt weliswaar gezorgd voor (tijdelijke) verschuivingen, maar is van een structurele vraaguitval zeker geen sprake. Ook op lange termijn verwachten we niet dat de marktdynamiek volledig zal gaan veranderen, bijvoorbeeld door de invloed van het vele thuiswerken.”

Lees het rapport

Bron: Savills Nederland